سامانه مودیان چیست ؟

یک سامانه الکترونیکی جامع است که توسط سازمان امور مالیاتی کشور برای مدیریت و جمع‌آوری اطلاعات صورتحساب‌های الکترونیکی و اظهارنامه‌های مالیاتی مودیان (اشخاص حقیقی و حقوقی) طراحی و راه‌اندازی شده است. هدف اصلی این سامانه، ایجاد شفافیت در مبادلات اقتصادی، جلوگیری از فرار مالیاتی و تسهیل فرآیند اخذ مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد است.

در واقع، این سامانه بستری است که تمام اطلاعات مربوط به خرید و فروش کالا و خدمات توسط مودیان، از طریق پایانه‌های فروشگاهی (دستگاه‌های کارتخوان، نرم‌افزارهای حسابداری و…) به صورت الکترونیکی ثبت و به سازمان امور مالیاتی ارسال می‌شود.

بر اساس کدام قانون لازم‌الاجرا گردیده‌ است؟

سامانه مودیان بر اساس قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان که در تاریخ ۲۱/۰۷/۱۳۹۸به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، لازم‌الاجرا گردیده‌ است. این قانون با هدف ساماندهی فرآیند جمع‌آوری اطلاعات مالیاتی و شفاف‌سازی مبادلات اقتصادی، سازمان امور مالیاتی را مکلف به راه‌اندازی این سامانه کرده است.

مراحل و زمان‌بندی اجرای قانون:
اجرای این قانون به صورت تدریجی و برای گروه‌های مختلف مودیان در بازه‌های زمانی متفاوت صورت گرفته است. به عنوان مثال، شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های بورسی و شرکت‌های بزرگ اقتصادی در مراحل اولیه ملزم به عضویت و ارسال صورتحساب الکترونیکی شدند و سپس به تدریج سایر اشخاص حقوقی و حقیقی نیز مشمول این قانون گشتند.

این سامانه از چه لحاظی برای مودیان دارای اهمیت است؟

سامانه مودیان از جنبه‌های مختلفی برای مودیان دارای اهمیت است:

۱. شفافیت و عدالت مالیاتی: با ثبت دقیق و لحظه‌ای اطلاعات خرید و فروش، امکان فرار مالیاتی کاهش یافته و عدالت مالیاتی بیشتر برقرار می‌شود. مودیانی که صادقانه فعالیت می‌کنند، کمتر تحت فشار قرار می‌گیرند.
2. کاهش مراجعات حضوری و بوروکراسی: بسیاری از فرآیندهای مالیاتی که قبلاً نیازمند مراجعات حضوری و ارائه اسناد کاغذی بود، اکنون به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه انجام می‌شود. این امر زمان و هزینه مودیان را کاهش می‌دهد.
3. تسهیل فرآیند استرداد مالیات بر ارزش افزوده: با ثبت دقیق صورتحساب‌ها، سازمان امور مالیاتی می‌تواند به راحتی صحت اعتبار مالیاتی (مالیات بر ارزش افزوده پرداختی) را تأیید کرده و فرآیند استرداد آن را تسریع بخشد.
4. کاهش اختلافات مالیاتی: شفافیت در اطلاعات و ثبت سیستمی تراکنش‌ها، احتمال بروز اختلافات بین مودیان و سازمان امور مالیاتی را کاهش می‌دهد، زیرا مبنای محاسبه مالیات، اطلاعات دقیق و ثبت شده در سامانه است.
5. کاهش هزینه‌های حسابداری و نگهداری اسناد: با الکترونیکی شدن صورتحساب‌ها، نیاز به نگهداری حجم زیادی از اسناد کاغذی و بایگانی فیزیکی آن‌ها کمتر می‌شود.

عمل نکردن به آن چه اثراتی می‌تواند برای واحد تجاری داشته باشد؟

عدم عضویت در سامانه مودیان و عدم ارسال صورتحساب‌های الکترونیکی طبق قانون، می‌تواند اثرات منفی و جرائم سنگینی برای واحد تجاری به دنبال داشته باشد:

۱. عدم پذیرش اعتبار مالیاتی: مهمترین اثر عدم رعایت، عدم پذیرش اعتبار مالیاتی (مالیات بر ارزش افزوده پرداختی) است. به این معنی که اگر شما صورتحساب الکترونیکی خرید خود را در سامانه ثبت نکنید، مالیات بر ارزش افزوده‌ای که بابت آن خرید پرداخت کرده‌اید، به عنوان اعتبار مالیاتی برای شما محسوب نمی‌شود و نمی‌توانید آن را از مالیات بر ارزش افزوده فروش خود کسر کنید. این موضوع به افزایش بدهی مالیاتی شما منجر می‌شود.
2. جریمه‌های نقدی: قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، جرائم نقدی مشخصی را برای عدم رعایت مقررات تعیین کرده است. به عنوان مثال:
* عدم صدور صورتحساب الکترونیکی: معادل ۱۰ درصد از مبلغ فروش یا ۲ میلیون تومان (هر کدام که بیشتر باشد).
* عدم استفاده از پایانه فروشگاهی: معادل ۱۰ درصد از مبلغ فروش یا ۲ میلیون تومان (هر کدام که بیشتر باشد).
* عدم ثبت نام در سامانه مودیان: جریمه‌هایی مشابه عدم صدور صورتحساب.
* عدم ارسال صورتحساب‌های صادره به سامانه مودیان: جریمه‌های مشابه.
3. عدم پذیرش هزینه‌ها: ممکن است سازمان امور مالیاتی، هزینه‌هایی را که فاکتور الکترونیکی آنها در سامانه ثبت نشده است، به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی نپذیرد. این امر می‌تواند منجر به افزایش درآمد مشمول مالیات و در نتیجه افزایش مالیات بر درآمد واحد تجاری شود.

4. محرومیت از برخی معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی: مودیانی که به تکالیف قانونی خود در سامانه مودیان عمل نکنند، ممکن است از برخی معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی محروم شوند.
   5. بروز مشکلات در حسابرسی: در صورت حسابرسی، عدم رعایت قوانین سامانه مودیان می‌تواند فرآیند حسابرسی را پیچیده کرده و منجر به تشخیص‌های مالیاتی سنگین‌تر و جرائم بیشتر شود.بنابراین، عضویت و فعالیت صحیح در سامانه مودیان برای هر واحد تجاری که مشمول این قانون است، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای جلوگیری از مشکلات مالیاتی و حفظ سلامت مالی کسب‌وکار محسوب می‌شود.